درسنامه علوم دوم درس 13: بعد از جشن

 درسنامه علوم دوم درس 13: بعد از جشن

درس‌نامه ی علوم دوم دبستان  درس ۱۳ بعد از جشن
با دارا و سارا، مراقب خوراکی‌ها و محیط باشیم

در این درس یاد می‌گیریم

• خوراکی‌ها و وسایل را در جای مناسب نگه داریم.
• اثر آب بر مواد و اثر شوینده بر چربی را آزمایش کنیم.
• دورریختنی‌ها را جدا کنیم و زباله ی کمتری بسازیم.
• با وسایل تمیز و بی‌استفاده، یک وسیله ی تازه بسازیم.

ویژگی‌های این درس‌نامه

• تصاویر کودکانه و گفت‌وگوهای دارا و سارا
• آزمایش و پیش‌بینی
• جدول نگهداری
• ساخت جامدادی
• ارتباط با درس بعد

نام دانش‌آموز: ………………………دبستان…………….

سایت علمی و آموزشی فرامعلم/ faramoallem.com

چه چیزی باقی مانده است
جشنِ درس قبل تمام شده، امّا میوه، آجیل و ظرف‌ها باقی مانده‌اند.
دارا: «همه را دور بریزیم؟»
سارا: «نه! اول ببینیم چه چیزی سالم است و هر چیز را کجا بگذاریم.»

1 کارها را با هم تقسیم کنیم

یک گروه خوراکی‌ها را با کمک آموزگار نگه می‌دارد؛ گروهی ظرف‌ها را می‌شوید و گروهی دورریختنی‌ها را جدا می‌کند. کارهای خطرناک با بزرگ‌تر است. خوراکی سالم و دست‌نخورده را از زباله جدا کن؛ ظرف یک‌بارمصرفِ استفاده‌شده را برای دوباره غذا خوردن نگه ندار. وسایل تمیز و استفاده‌نشده را در جای پاکیزه بگذار.

2 هر ماده جای مناسب خود را دارد

نم و گرما می‌توانند بعضی خوراکی‌ها را زودتر خراب کنند. همه ی مواد را یک جور نگه نمی‌داریم. از بزرگ‌تر بپرس و نوشته ی روی بسته را بخوان تا خوراکی بیشتر سالم بماند.
جای نگهداری نمونه
سرد؛ مانند یخچال ژله و شربت آماده، بسیاری از میوه‌ها
خشک و خنک؛ ظرف دربسته آجیل، شکر و بیسکویت
خنک و خشک؛ دور از گرما شکلات؛ طبق راهنمای بسته
خوراکیِ نیازمند سرما را زود در یخچال بگذار؛ سرما غذای فاسد را سالم نمی‌کند.

در آشپزخانه نام یک ماده در یخچال و یکی در کمد را بنویس و دلیل جای آن‌ها را از خانواده بپرس.

3 جای خشک یا نمناک را آزمایش کنیم

نمناک یعنی کمی خیس. با آموزگار، در دو ظرف شفافِ مانند هم، هر کدام ۱۰ نخودچی بریز. به یکی ۱۰ قطره آب اضافه کن و دیگری خشک بماند. درِ هر دو را ببند و یک هفته در یک جا نگه دار. پیش‌بینی کن چه تغییری می‌کنند. هر روز بدون باز کردن ظرف‌ها نگاه کن و تاریخ و تغییر رنگ یا ظاهر را بنویس. فقط آبِ دو ظرف فرق دارد؛ بقیّه ی شرایط یکسان است.

روز: …….. ظرف خشک: …………….. ظرف نمناک: ……………..

آیا پیش‌بینی‌ات درست بود؟

ممکن است نمونه ی نمناک نرم شود یا کپک بزند؛ نتیجه ی واقعی خودت را گزارش کن. نمونه‌ها خوردنی نیستند؛ ظرف مشکوک به کپک را باز و بو نکن. بزرگ‌تر آن را دور بیندازد.

4 آب روی همه ی مواد یک اثر ندارد

در ظرف‌های جدا، کمی کاغذ، بیسکویت، شکر، آرد و گچ بگذار. پیش‌بینی کن؛ سپس با کمک آموزگار کمی آب اضافه کن و مشاهده کن:
کاغذ و بیسکویت نرم می‌شوند؛ شکر در آب حل می‌شود و هنوز در آب هست. آرد با آب خمیر می‌شود. گچِ مخصوص کاردستی با آب مخلوطی روان می‌سازد که پس از مدّتی سفت می‌شود؛ این با ذوب شدن شکلات فرق دارد. مواد آزمایش را نخور.
در خانه، تکّه‌های هم‌اندازه ی مقوّا را یک هفته در چند جای خشک و نمناک بگذار. هر روز تغییرشان را ثبت کن. از نتیجه‌ها برای انتخاب جای نگهداری وسایل استفاده کن.
پاکیزگی و دورریختنی‌های کمتر

5 چربی را چگونه پاک کنیم

دارا: «ظرف‌ها چرب مانده‌اند!» سارا: «بیایید آزمایش کنیم.»
روی سه دستمالِ مانند هم، هر کدام ۵ قطره روغن بریز. با بزرگ‌تر، یکی را با آب معمولی، یکی را با آب گرمِ بی‌خطر و دیگری را با آب سرد بشوی. مقدار شوینده، آب، زمان و روش شستن یکسان باشد تا فقط دمای آب فرق کند. پیش‌بینی و نتیجه را گزارش کن.
شوینده به جدا شدن چربی کمک می‌کند؛ آب گرم معمولاً کار را آسان‌تر می‌کند. برای ظرف، مایع ظرف‌شویی؛ برای دست، صابون؛ و برای لباس، شوینده ی مناسب لازم است. شوینده‌ها را نچش و مخلوط نکن. مصرف شوینده و جابه‌جایی آب داغ با بزرگ‌تر باشد.

غذای باقی‌مانده را جمع کن. هنگام کف زدن، شیر آب را ببند؛ شوینده را طبق برچسب و به‌اندازه مصرف کن و خوب آب‌کشی کن. هدر دادن آب و مصرف زیاد شوینده به محیط آسیب می‌زند.

6 دورریختنی‌ها را جدا کنیم

پوست میوه و باقی‌مانده ی غذا، زباله ی ترند. کاغذ و مقوّای تمیز را جدا نگه دار. بطری و قوطیِ قابل بازیافت را هم از زباله ی تر جدا کن. همه ی زباله‌های خشک بازیافت نمی‌شوند؛ روش محل زندگی‌ات را از بزرگ‌تر بپرس. به زباله ی کثیف، تیز و شکسته دست نزن.
با بازیافت، بعضی دورریختنی‌ها به مواد و وسایل تازه تبدیل می‌شوند و منابع کمتری مصرف می‌شود. گرمای تابستان، خرابی زباله ی غذایی و بوی بدش را بیشتر می‌کند. زباله را رها یا آتش نزن؛ بسته‌بندی و در زمان و جای تعیین‌شده بگذار. اگر جمع‌آوری نمی‌شود، بزرگ‌ترها با مسئولان محل هماهنگ کنند.

7 دوباره استفاده کنیم و بسازیم

استفاده ی دوباره یعنی باز هم از وسیله استفاده کنیم؛ مثل جعبه ی تمیز که جامدادی می‌شود. این با بازیافت فرق دارد. ظرف بادوام و کیسه ی چندبارمصرف بردار و به‌اندازه مصرف کن. یک پیام تصویری برای «زباله ی کمتر و جداسازی درست» بساز.

کاردستی: طرح جامدادی را بکش. ظرف دورریختنیِ تمیز و سالم، گچ کاردستی، آب و قالب مناسب آماده کن. آموزگار مخلوط گچ و آب را در قالب بریزد و با قالب‌های کوچک، جای مدادها را خالی نگه دارد. پس از سفت و خشک شدن کامل، قالب‌ها را جدا و جامدادی را تزیین کنید. محکم است؟ مدادها خوب می‌ایستند؟ طرح را بهتر کنید.
گرد گچ را نفس نکش؛ کار با پودر زیر نظر آموزگار باشد. گچ را روی دست یا بدن قالب نگیر و باقی‌مانده‌اش را در لوله ی آب نریز. پس از کار، دست‌ها و میز را تمیز کن.

راه درس بعد

در ساخت جامدادی از اثر آب و قالب‌سازیِ درس قبل کمک گرفتیم. در درس «از گذشته تا آینده نان»، آرد و آب خمیر می‌شوند. آنجا هم با نگهداری درست و دور نریختن نان، قدر آن را می‌دانیم.