درسنامه علوم دوم درس 8: بسازيم و لذّت ببريم

درسنامه علوم دوم درس 8: بسازيم و لذّت ببريم

درسنامه علوم دوم درس 8 بسازیم و لذّت ببریم

کارگاه کوچک دارا و سارا؛ از فکر تا ساختن

در درسنامه علوم دوم درس 8 یاد می‌گیریم

• برای ساختن یک وسیله، فکر و نقشه ی ساده داشته باشیم.
• مواد و ابزار مناسب را بشناسیم و ایمن کار کنیم.
• از دورریزهای تمیز، وسیله‌ای کاربردی بسازیم.
• ساخته ی خود را امتحان کنیم، بهتر کنیم و درباره‌اش بگوییم.

ویژگی‌های این درسنامه علوم دوم درس 8

• تصاویر کودکانه و گفت‌وگوهای دارا و سارا
• شناخت ابزار
• ساخت جامدادی
• حل مشکل
• فعالیت خلاقانه

نام سازنده ی کوچک:  آقای/خانم …………………..دبستان ………..

سایت علمی و آموزشی فرامعلم/ faramoallem.com

پیش از ساختن، خوب فکر کنیم

دارا مدادهایش را از روی میز جمع کرد. سارا یک جعبه ی خالی و دو لوله ی مقوایی آورد.
دارا: «حیف است این‌ها را دور بیندازیم!»
سارا: «بیایید با آن‌ها یک جامدادی بسازیم؛ مثل ماشین بادکنکیِ درس قبل که خودمان ساختیم.»

۱ از کجا فکر ساختن پیدا کنیم

گاهی اول به یک وسیله نیاز داریم؛ مثلاً می‌خواهیم مدادها گم نشوند. بعد می‌گردیم تا مواد مناسب جامدادی را پیدا کنیم. گاهی هم اول یک چیز مثل جعبه را می‌بینیم و می‌پرسیم: «با این چه می‌توانم بسازم؟» می‌توانیم از یک وسیله ایده بگیریم یا شکل تازه‌ای بسازیم که تا حالا ندیده‌ایم.
دارا: «جامدادی من می‌تواند شبیه قطار باشد!»
سارا: «من دو بخش می‌سازم؛ یکی برای مداد و یکی برای وسایل کوتاه‌تر.»
فکرهای ما لازم نیست شبیه هم باشند. خلاقیت یعنی فکر تازه پیدا کنیم و آن را امتحان کنیم.

۲ چه چیزی می‌خواهیم بسازیم

پیش از شروع بپرس: وسیله ی من چه کاری انجام می‌دهد؟ چه اندازه و شکلی باشد؟ یک نقاشی ساده از آن بکش. جای بخش‌ها را نشان بده و مواد لازم را نام ببر. لازم نیست نقاشی‌ات خیلی دقیق یا زیبا باشد؛ کافی است به ساختن کمک کند. اگر نمونه ی کوچکِ یک وسیله را بسازی، به آن «مدل» هم می‌گوییم.

۳ مواد و ابزار فرق دارند

مواد، چیزهایی هستند که وسیله را با آن‌ها می‌سازیم؛ مثل مقوا، کاغذ، پارچه، نخ و ظرفِ تمیز. ابزار به انجام کار کمک می‌کند؛ مثلاً خط‌کش برای اندازه‌گیری و کشیدن خط، مداد برای علامت زدن و قیچی برای بریدن است. برای وصل کردن قطعه‌ها می‌توان از چسب مناسب یا نوارچسب کمک گرفت؛ برای دوختن پارچه، بزرگ‌تر از نخ و سوزن استفاده می‌کند.

هر ماده‌ای برای هر کاری مناسب نیست. پایه ی جامدادی باید محکم باشد تا مدادها را نگه دارد. کاغذ نازک برای روکش و تزئین خوب است، امّا به‌تنهایی ممکن است پایه ی محکمی نسازد. مواد را ببین و لمس کن؛ کدام سفت‌تر است و کدام راحت‌تر خم می‌شود؟

۴ دورریزها می‌توانند دوباره به کار بیایند

جعبه ی کوچک، مقوای بسته‌بندی، لوله ی مقوایی و تکه‌پارچه ی باقی‌مانده می‌توانند مواد ساختن باشند. بعضی چیزهایی که بی‌ارزش به نظر می‌رسند، هنوز به ما کمک می‌کنند. با استفاده ی دوباره، زباله و نیاز به خرید مواد تازه کمتر می‌شود. این کار به مراقبت از طبیعت هم کمک می‌کند؛ همان کاری که از درس «هوای سالم، آب سالم» یاد گرفتیم.
قانون کارگاه: فقط مواد تمیز، خشک و بی‌خطر انتخاب کن. از قیچی نوک‌گرد، زیر نظر آموزگار استفاده کن. بریدن قطعه ی سخت، سوراخ‌کاری، سوزن و چسب داغ کار بزرگ‌تر است. میز را مرتب نگه دار و ابزار را پس از کار جمع کن.

بسازیم، امتحان کنیم و بهترش کنیم

۵ جامدادی دو‌بخشی دارا و سارا

وسایل: دو لوله ی مقوایی یا دو جعبه ی کوچکِ تمیز، مقوای محکم، تکه‌کاغذ، چسب مناسب، مداد، خط‌کش و قیچی نوک‌گرد. از مواد موجود کمک بگیر.

۱. طرح را بکش و جای دو لوله را روی پایه‌ای پهن‌تر از آن‌ها مشخص کن.
۲. با کمک آموزگار پایه را ببُر؛ یک لوله بلند برای مداد و یکی کوتاه‌تر آماده کن.
۳. دور لوله‌ها کاغذ بچسبان و با تکه‌کاغذ، نقش‌های دلخواه بساز.
۴. لوله‌ها را با چسب مناسب روی پایه محکم کن؛ صبر کن چسب خشک شود.
۵. چند مداد و وسیله ی سبک در آن بگذار و امتحان کن.
۶ اگر بار اول خوب نشد، دوباره فکر کنیم

دارا: «جامدادی من کج می‌شود!»
سارا: «شاید پایه کوچک است یا دو طرفش هم‌وزن نیست. بیا بررسی کنیم.»
اگر افتاد، پایه را پهن‌تر کن یا مدادها را در دو بخش پخش کن. اگر قطعه جدا شد، اتصال و نوع چسب را بررسی کن. اگر دستت به وسیله ی کوتاه نمی‌رسد، لوله را کوتاه‌تر کن. هر بار یک تغییر بده و دوباره امتحان کن؛ اشتباه به بهتر شدن کار کمک می‌کند.

۷ با یک ماده، چند وسیله بسازیم

جعبه ی کفش با جداکننده ی مقوایی، جعبه ی وسایل شخصی می‌شود. ظرفِ سالم و قابل‌شست‌وشو می‌تواند جاقاشقی شود. بطری خالی هم برای مدل هواپیما یا گلدان به کار می‌آید؛ بریدن و آماده کردن لبه‌ها با بزرگ‌تر است. برای جعبه ی خالی دو فکر دیگر پیشنهاد بده.

۸ گروهی کار کنیم و تجربه‌مان را بگوییم

یکی طرح بکشد، یکی مواد آماده کند و دیگری بچسباند؛ سپس نقش‌ها را عوض کنیم. به هم گوش بدهیم و برای برداشتن وسیله ی دوستان اجازه بگیریم. در نمایشگاه کلاس بگو: «چه ساختم؟ با چه موادی؟ کجا مشکل داشتم و چه چیزی را تغییر دادم؟»
از ساختن چه احساسی داری؟ احساس خودت را بگو. لازم نیست کارت شبیه کار دوستت باشد. برای بهتر شدنش یک طرح تازه پیشنهاد کن؛ مثلاً بخش تازه یا شکل متفاوت.

مأموریت من و راه درس بعد

یک وسیله ی کاربردی با دورریزهای تمیز طراحی کن؛ نقاشی و نام موادش را بیاور. در درس بعد، «سرگذشت دانه»، می‌توانیم از مهارت امروز برای ساخت یک ظرف مناسبِ مشاهده یا نگهداری دانه‌ها کمک بگیریم و تغییرهای گیاه را ثبت کنیم.

توضیح معلم

فرصت انتخاب، ساخت و اصلاح را به کودک بدهید. درباره ی کاربرد، فکر و تلاش او گفت‌وگو کنید؛ کارها را به مسابقه ی زیبایی تبدیل نکنید. از ظرف مواد شیمیایی، شیشه ی شکسته و لبه ی تیز استفاده نشود.