خرید PDF درسنامه علوم سوم درس 4
۲۰,۰۰۰ تومانافزودن به سبد
خرید PDF درسنامه علوم چهارم تمامی درس ها
قیمت اصلی: ۲۸۰,۰۰۰ تومان بود.۲۳۰,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۲۳۰,۰۰۰ تومان.افزودن به سبد
درسنامه علوم سوم درس ۴ : مواد اطراف ما
درسنامه علوم تجربی سوم دبستان
درس ۴: مواد اطراف ما
________________________________________
مواد اطراف ما چه حالت‌هایی دارند؟
مهمانی ریحانه و یک سؤال علمی جالب!
ریحانه برای جشن تولدش، روی میز خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های خوشمزه چیده است. بعضی ظرف‌ها پر هستند و بعضی هم به نظر خالی می‌آیند.
حالا بیایید مثل یک دانشمند کوچک فکر کنیم:
آب داخل پارچ چه حالتی دارد؟
کیک، میوه و بیسکویت چه حالتی دارند؟
لیوانی که چیزی داخلش دیده نمی‌شود، واقعاً خالی است؟
مواد در اطراف ما
همه چیزهایی که اطراف ما هستند، از ماده ساخته شده‌اند.
مواد معمولاً به سه حالت دیده می‌شوند:
۱) جامد: موادی که شکل مشخص دارند و به راحتی جاری نمی‌شوند.
مثال: سنگ، مداد، میز، کیک، سیب
۲) مایع: موادی که جاری می‌شوند و شکل ظرف را می‌گیرند.
مثال: آب، شیر، آبمیوه، روغن
۳) گاز: موادی که معمولاً دیده نمی‌شوند، ولی وجود دارند و جا را پر می‌کنند.
مثال: هوا، بخار آب، گاز شهری
آیا لیوان خالی، واقعاً خالی است؟ نه!
لیوانی که ما فکر می‌کنیم خالی است، در واقع پر از هوا است.
هوا یک ماده‌ی گازی است. ما آن را نمی‌بینیم، اما هوا وجود دارد.
آزمایش کوچک و جالب:
دستمال خیس می‌شود یا نه؟
یک لیوان را بردار، ته آن دستمال کاغذی بگذار و لیوان را وارونه داخل آب فرو ببر.
به نظر تو چه می‌شود؟
آیا دستمال خیس می‌شود؟
یا خشک می‌ماند؟
نتیجه: اگر لیوان را صاف و وارونه داخل آب فرو ببری، دستمال معمولاً خیس نمی‌شود؛ چون هوا داخل لیوان جا گرفته و نمی‌گذارد آب وارد شود.
پس نتیجه می‌گیریم:
لیوان خالی، واقعاً خالی نیست؛ داخل آن هوا وجود دارد.
هوا چیست و از کجا می‌فهمیم وجود دارد؟
هوا را نمی‌بینیم، اما حس می‌کنیم
هوا بی‌رنگ است و دیده نمی‌شود؛
اما وقتی باد می‌وزد، ما آن را روی پوست خود حس می‌کنیم.
نمونه‌های آشنا: باد پنکه، باد کولر، باد سشوار ، بادکنک پر از هوا
پس اگر چیزی دیده نشود، دلیل نمی‌شود که وجود نداشته باشد!
________________________________________
حباب‌ها چه چیزی را نشان می‌دهند؟
اگر یک لیوان سوراخ‌دار را داخل آب ببری، می‌بینی که حباب از آن بیرون می‌آید.
این حباب‌ها در واقع هوا هستند که از لیوان خارج می‌شوند و آب جای آن را می‌گیرد.
نتیجه مهم: خارج شدن حباب از لیوان یعنی ، هوا داخل لیوان بوده است.
________________________________________
گازها در زندگی ما خیلی مهم‌اند
گازها فقط در آزمایش‌ها نیستند؛ آن‌ها در زندگی ما نقش بزرگی دارند.
چند نمونه: ما با هوا نفس می‌کشیم. ، بعضی بیماران از اکسیژن استفاده می‌کنند. ،با گاز شهری غذا می‌پزیم. ،با تلمبه هوا را وارد لاستیک دوچرخه می‌کنیم. ،بالن‌ها با هوای گرم بالاتر می‌روند.
________________________________________
آیا هوا جرم دارد؟
بله، هوا هم مثل جامدها و مایع‌ها جرم دارد.
آزمایش بادکنک و ترازو
دو بادکنک هم‌اندازه را به دو طرف یک ترازوی تعادلی
وصل می‌کنیم:
یکی را باد می‌کنیم. ،یکی خالی می‌ماند.
چه می‌بینیم؟
سمتی که بادکنکِ باد شده قرار دارد، کمی پایین‌تر می‌رود. چرا؟
چون بادکنک باد شده، هوای بیشتری داخل خود دارد و سنگین‌تر است.
پس نتیجه می‌گیریم: هوا جرم دارد.
________________________________________
فعالیت : وصل کن
| حالت ماده | مورد |
| جامد | آب |
| مایع | سنگ |
| گاز | شیر |
| مایع | هوا |
| گاز | بخار آب |
________________________________________
تغییر حالت مواد؛ از یخ تا بخار آب
مواد می‌توانند تغییر حالت بدهند
بعضی مواد با گرم شدن یا سرد شدن از حالتی به حالت دیگر تبدیل می‌شوند.
________________________________________
۱) ذوب: وقتی یک ماده‌ی جامد با گرما به مایع تبدیل شود، می‌گوییم ذوب شده است.
مثال: یخ در گرما به آب تبدیل می‌شود. کره در گرما نرم و مایع می‌شود. بستنی در گرما شل می‌شود.
________________________________________
۲) انجماد: وقتی یک ماده‌ی مایع با سرد شدن به جامد تبدیل شود، می‌گوییم منجمد شده است.
مثال: آب در فریزر به یخ تبدیل می‌شود. آب در هوای خیلی سرد یخ می‌زند.
۳) تبخیر
وقتی یک مایع با گرم شدن به گاز تبدیل شود، به آن تبخیر می‌گوییم.
مثال: آب روی زمین کم‌کم خشک می‌شود. لباس خیس در آفتاب خشک می‌شود. آب کتری می‌جوشد و بخار می‌شود
۴) میعان
وقتی یک گاز سرد شود و دوباره به مایع تبدیل شود، به آن میعان می‌گوییم.
مثال:
بخار آب روی شیشه‌ی سرد به قطره‌های آب تبدیل می‌شود. روی لیوان آب سرد قطره‌های آب دیده می‌شود.
________________________________________
جدول طلایی تغییر حالت‌ها
| تغییر حالت | از چه حالتی؟ | به چه حالتی؟ | مثال |
| ذوب | جامد | مایع | یخ ← آب |
| انجماد | مایع | جامد | آب ←یخ |
| تبخیر | مایع | گاز | آب ←بخار |
| میعان | گاز | مایع | بخار ←قطره آب |
دیدگاه خود را بنویسید