درس نامه علوم پنجم درس 11 بکارید و بخورید

درس نامه علوم پنجم درس 11

بکارید و بخورید

در این درس، می‌خواهیم یاد بگیریم که چطور گیاهان رشد می‌کنند و چه عواملی بر رشد آنها تأثیر دارند. ابتدا بیایید یک سوال مهم را بررسی کنیم: چرا بعضی از گیاهان خوب رشد می‌کنند، اما بعضی دیگر پژمرده یا زرد می‌شوند؟ شما هم در خانه گیاهی دارید که رشد خوبی ندارد؟ ممکن است مشکل از نور، آب یا خاک باشد. بیایید این موارد را با هم بررسی کنیم.

فعالیت اول: تأثیر نور بر گیاهان

ابتدا به سراغ شمعدانی‌های مدرسه می‌رویم. متوجه شدیم که بعضی از آنها خوب رشد کرده‌اند و بعضی دیگر برگ‌های زرد و پژمرده دارند. شما چه فکری می‌کنید؟ چرا این اتفاق افتاده؟
در گروه خود درباره تأثیر نور بر گیاهان گفت‌وگو کنید. آیا فکر می‌کنید گیاهی که نور کافی نداشته باشد، سالم می‌ماند؟

پیشنهاد فعالیت:

• مرحله 1: دو گلدان کوچک با گیاهان یکسان (مثلاً عدس) آماده کنید.
• مرحله 2: یکی از گلدان‌ها را در محلی پرنور بگذارید و دیگری را در جای کم‌نور.
• مرحله 3: چند روز منتظر بمانید و مشاهده کنید که کدام گیاه بهتر رشد می‌کند.
• پرسش: آیا گیاهی که نور کافی داشته باشد، برگ‌های سبز و سالم‌تری دارد؟
  با توجه به نتایج این آزمایش می‌توانیم بگوییم که نور برای رشد گیاهان ضروری است.

درس نامه علوم پنجم درس 11

فعالیت دوم: تأثیر آب بر رشد گیاهان

همان‌طور که می‌دانید، گیاهان برای زنده ماندن به آب نیاز دارند. اما آیا همه گیاهان به مقدار آب یکسانی نیاز دارند؟

برای بررسی این موضوع، می‌توانید آزمایشی ساده انجام دهید:

• مرحله 1: سه گلدان پلاستیکی هم‌اندازه بردارید.
• مرحله 2: در هر گلدان مقداری خاک بریزید (یکی خاک رس، یکی ماسه و دیگری خاک باغچه). سپس در هر گلدان یک گیاه (یا بذر مثل عدس یا لوبیا) بکارید.
• مرحله 3: به هر گلدان مقدار مشخصی آب بدهید و به مدت چند روز مشاهده کنید که کدام گیاه بهتر رشد می‌کند.

پرسش: آیا گیاهی که در خاک باغچه است بهتر رشد می‌کند؟ آیا همه گیاهان به یک مقدار آب نیاز دارند؟

با این روش می‌توانید مشاهده کنید که ترکیب خاک و میزان آب چه تأثیری بر رشد گیاهان دارد.

• پرسش: آیا همه گیاهان به یک مقدار آب نیاز دارند؟
•  چه نوع خاکی برای کشاورزی بهتر است؟

درس نامه علوم پنجم درس 11

فعالیت سوم: تأثیر هوا بر رشد گیاهان

گیاهان برای تنفس و رشد به هوا نیاز دارند. آیا اگر گیاهی در محیطی بدون هوا باشد، می‌تواند به رشد خود ادامه دهد؟

برای بررسی این موضوع، آزمایش زیر را انجام دهید:

• مرحله 1: دو گلدان عدس را در دو ظرف پلاستیکی شفاف قرار دهید.
• مرحله 2: در یکی از ظرف‌ها درب را محکم ببندید و در دیگری را باز بگذارید.
• مرحله 3: چند روز صبر کنید و مشاهده کنید که کدام گیاه بهتر رشد می‌کند.
  پرسش: آیا گیاهی که هوای کافی ندارد، می‌تواند به خوبی رشد کند؟

نتیجه‌گیری از فعالیت‌ها

حالا که این آزمایش‌ها را انجام دادید، می‌توانید به این نتیجه برسید که گیاهان برای رشد به عوامل مختلفی مانند نور، آب، خاک و هوا نیاز دارند. اگر یکی از این عوامل به اندازه کافی وجود نداشته باشد، گیاهان نمی‌توانند خوب رشد کنند.

کاوش بیشتر: چه گیاهانی در شرایط سخت رشد می‌کنند؟

همه گیاهان نمی‌توانند در خاک‌های مختلف یا شرایط آب و هوایی دشوار رشد کنند.

• پرسش: آیا گیاهانی می‌شناسید که بتوانند در خاک‌های شنی، رس‌دار یا حتی در آب شور رشد کنند؟

……………………………………………………………………………………………………………

• در گروه خود درباره این موضوع تحقیق کنید و نتیجه‌ی تحقیقات خود را با کلاس به اشتراک بگذارید. می‌توانید برای ارائه‌ی بهتر از نمودار یا تصاویر استفاده کنید.

درس نامه علوم پنجم درس 11

درخت‌کاری و محیط زیست

با کاشتن درختان و گیاهان، علاوه بر تولید غذا، به پاکیزگی محیط زیست هم کمک می‌کنیم. شما هم می‌توانید یک درخت یا گیاه کوچک در خانه یا مدرسه بکارید و از آن مراقبت کنید.
پرسش: اگر در جایی که خاک رسی یا شنی است، بخواهید گیاه بکارید، چه راه‌حل‌هایی پیشنهاد می‌کنید؟ آیا برای مناطق با بارندگی کم، نوع خاصی از گیاهان را می‌شناسید که مناسب باشند؟

نکات مهم بهداشتی

هنگام کار کردن با خاک، همیشه از دستکش استفاده کنید و بعد از اتمام کار، دستان خود را با آب و صابون بشویید.

این درس به شما نشان می‌دهد که چگونه با کاشت گیاهان به سلامت محیط زیست کمک کنیم و چه عواملی باعث رشد بهتر گیاهان می‌شود. با انجام آزمایش‌های مختلف، می‌توانید نتایج جالبی درباره‌ی تأثیر نور، آب، هوا و خاک بر گیاهان به دست بیاورید.