کاربرگ علوم پنجم درس 10 : خاک با ارزش + پاسخنامه

کاربرگ علوم پنجم درس 10

جای خالی جملات زیر را با کلمه مناسب پر کنید:

1. برای تشکیل لایه‌ای به ضخامت یک سانتی‌متر خاک حدود _____ سال زمان لازم است.
   پاسخ 200:
2. یخ نسبت به آب فضای _____ را اشغال می‌کند.
   پاسخ: بیشتری
3. خاک باغچه برای رشد _____ مناسب است.
   پاسخ: گیاهان
4. فرسایش خاک به وسیله _____ و _____ رخ می‌دهد.
   پاسخ: آب و باد
5. گیاخاک از پوسیدن _____ تشکیل می‌شود.
   پاسخ: گیاهان

کاربرگ علوم پنجم درس 10

گزینه درست را انتخاب کنید.

1. چرا رنگ و اندازه ذرات خاک‌ها متفاوت است؟
   1. نوع سنگ مادر
   2. رطوبت خاک
   3. میزان نور خورشید
   4. میزان گیاهان
      پاسخ: 1) نوع سنگ مادر
2. برای تشکیل یک سانتی‌متر خاک، چند سال زمان لازم است؟
   1. 50 سال
   2. 100 سال
   3. 200 سال
   4. 500 سال
      پاسخ: 3) 200  سال
3. کدام یک از عوامل زیر باعث خرد شدن سنگ‌ها می‌شود؟
   1. ریزش کوه
   2. تغییر شیمیایی
   3. وزش باد
   4. همه موارد
      پاسخ: 4) همه موارد
4. ریشه گیاهان چگونه باعث خرد شدن سنگ‌ها می‌شود؟
   1. با رشد به داخل سنگ
   2. با تغییر شیمیایی سنگ
   3. با جذب آب
   4. با ایجاد حرارت
      پاسخ: 1) با رشد به داخل سنگ
5. در مناطق کوهستانی، یخ چگونه باعث شکستن سنگ‌ها می‌شود؟
   1. با افزایش دما
   2. با کاهش دما و افزایش حجم آب
   3. با جذب رطوبت
   4. با فشار باد
      پاسخ: 2) با کاهش دما و افزایش حجم آب
6. هرچه ذرات خاک دانه‌ریزتر باشند، چگونه رفتار می‌کنند؟
   1. سریع‌تر ته‌نشین می‌شوند
   2. آب بیشتری عبور می‌دهند
   3. آب را بیشتر گل‌آلود می‌کنند
   4. برای کشاورزی مناسب‌تر هستند
      پاسخ: 3) آب را بیشتر گل‌آلود می‌کنند
7. کدام ذرات خاک زودتر ته‌نشین می‌شوند؟
   1. ذرات درشت‌تر
   2. ذرات ریزتر
   3. ذرات سبک‌تر
   4. ذرات متوسط
      پاسخ: 1) ذرات درشت‌تر
8. خاک باغچه برای چه چیزی مناسب است؟
   1. جذب آب
   2. رشد گیاهان
   3. تجزیه سنگ‌ها
   4. ایجاد فرسایش
      پاسخ: 2) رشد گیاهان
9. گیاخاک چگونه تشکیل می‌شود؟
   1. با پوسیدن باقیمانده گیاهان
   2. با فرسایش خاک
   3. با جاری شدن آب
   4. با تجمع مواد معدنی
      پاسخ: 1) با پوسیدن باقیمانده گیاهان
10. آیا آب از همه خاک‌ها به یک اندازه عبور می‌کند؟

1. بله، از همه خاک‌ها به یک اندازه عبور می‌کند
2. خیر، در خاک‌های مختلف سرعت عبور متفاوت است
3. بله، اما در شرایط مختلف
4. خیر، خاک ماسه‌ای آب بیشتری نگه می‌دارد
   پاسخ: 2) خیر، در خاک‌های مختلف سرعت عبور متفاوت است

ادامه کاربرگ علوم پنجم درس 10

11. در کدام خاک آب بیشتر نفوذ می‌کند؟

1. خاک ماسه‌ای
2. خاک رسی
3. خاک شنی
4. خاک گچی
   پاسخ: 1) خاک ماسه‌ای

12. کدام خاک آب بیشتری در خود نگه می‌دارد؟

1. خاک ماسه‌ای
2. خاک شنی
3. خاک رسی
4. خاک گچی
   پاسخ: 3) خاک رسی

13. کدام خاک برای کشاورزی مناسب‌تر است؟

1. خاک رسی
2. خاک ماسه‌ای
3. خاک باغچه
4. خاک گچی
   پاسخ: 3) خاک باغچه

14. کدام عامل باعث فرسایش خاک می‌شود؟

1. وزش باد
2. جاری شدن آب
3. ریزش کوه
4. همه موارد
   پاسخ: 4) همه موارد

15. چگونه می‌توان از فرسایش خاک جلوگیری کرد؟

1. کاشت درختان
2. تخریب پوشش گیاهی
3. برداشت خاک
4. افزایش رطوبت
   پاسخ: 1) کاشت درختان

16. هرچه ذرات خاک درشت‌تر باشند، چگونه رفتار می‌کنند؟

1. آب بیشتری عبور می‌دهند
2. دیرتر ته‌نشین می‌شوند
3. زودتر ته‌نشین می‌شوند
4. آب را بیشتر گل‌آلود می‌کنند
   پاسخ: 3) زودتر ته‌نشین می‌شوند

17. کدام یک از موارد زیر باعث خرد شدن سنگ‌ها نمی‌شود؟

1. رشد گیاهان
2. جذب رطوبت
3. تابش خورشید
4. وزش باد
   پاسخ: 3) تابش خورشید

18. چرا خاک باغچه برای کشاورزی مناسب است؟

1. دارای گیاخاک است.
2. آب بیشتری جذب می‌کند.
3. نور خورشید را بیشتر جذب می‌کند.
4. فرسایش خاک در آن کمتر است.
   پاسخ: 1) دارای گیاخاک است.

19. ریشه گیاهان چگونه سنگ‌ها را خرد می‌کنند؟

1. با ایجاد حرارت
2. با فشار به دیواره‌های شکاف سنگ
3. با جذب رطوبت
4. با تولید مواد شیمیایی
   پاسخ: 2) با فشار به دیواره‌های شکاف سنگ

20. آب چگونه باعث خرد شدن سنگ‌ها می‌شود؟

1. با یخ زدن در شکاف‌های سنگ
2. با گرم شدن
3. با تبخیر
4. با تغییر دما
   پاسخ: 1) با یخ زدن در شکاف‌های سنگ

ادامه کاربرگ علوم پنجم درس 10

21. آب در کدام نوع خاک زودتر نفوذ می‌کند؟

1. خاک رسی
2. خاک ماسه‌ای
3. خاک شنی
4. خاک باغچه
   پاسخ: 2) خاک ماسه‌ای

22. کدام خاک برای کشاورزی مناسب‌تر است؟

1. خاک رسی
2. خاک باغچه
3. خاک ماسه‌ای
4. خاک شنی
   پاسخ: 2) خاک باغچه

23. کدام عامل باعث تغییر شیمیایی سنگ‌ها می‌شود؟

1. جذب رطوبت
2. وزش باد
3. تابش خورشید
4. فشار ریشه گیاهان
   پاسخ: 1) جذب رطوبت

24. کدام عامل باعث فرسایش خاک می‌شود؟

1. وزش باد
2. جاری شدن آب
3. تخریب پوشش گیاهی
4. همه موارد
   پاسخ: 4) همه موارد

25. گیاخاک چگونه به رشد گیاهان کمک می‌کند؟

1. با افزایش رطوبت
2. با تامین مواد مغذی
3. با کاهش فرسایش خاک
4. با جذب آب بیشتر
   پاسخ: 2) با تامین مواد مغذی

26. چرا فرسایش خاک در زمین‌های شیب‌دار بیشتر است؟

1. به دلیل وزش باد
2. به دلیل جاری شدن سریع آب
3. به دلیل جذب رطوبت
4. به دلیل افزایش دما
   پاسخ: 2) به دلیل جاری شدن سریع آب

27. در چه شرایطی خاک بیشتر آب را نگه می‌دارد؟

1. وقتی ذرات ریزتر باشد
2. وقتی ذرات درشت‌تر باشد
3. وقتی خاک ماسه‌ای باشد
4. وقتی خاک شنی باشد
   پاسخ: 1) وقتی ذرات ریزتر باشد

28. آب در کدام خاک کمتر نفوذ می‌کند؟

1. خاک رسی
2. خاک شنی
3. خاک ماسه‌ای
4. خاک گچی
   پاسخ: 1) خاک رسی

29. چرا تغییر دما در مناطق کوهستانی باعث خرد شدن سنگ‌ها می‌شود؟

1. به دلیل تغییر حجم یخ و آب
2. به دلیل وزش باد
3. به دلیل نور خورشید
4. به دلیل رطوبت زیاد
   پاسخ: 1) به دلیل تغییر حجم یخ و آب

30. چه عاملی در تشکیل خاک موثر است؟

1. تغییر شیمیایی سنگ‌ها
2. فرسایش خاک
3. جذب آب
4. همه موارد
   پاسخ: 4) همه موارد

کاربرگ علوم پنجم درس 10

به سوالات تشریحی زیر پاسخ  دهید.

1. چگونه ریشه گیاهان باعث خرد شدن سنگ‌ها می‌شود؟
   پاسخ: ریشه گیاهان با رشد به داخل شکاف‌های سنگ‌ها، به دیواره‌های شکاف فشار وارد می‌کند و به مرور زمان باعث خرد شدن سنگ‌ها می‌شود.
2. چرا یخ زدن آب در شکاف سنگ‌ها باعث خرد شدن آنها می‌شود؟
   پاسخ: وقتی آب درون شکاف سنگ‌ها یخ می‌زند، حجم آن افزایش می‌یابد و به دیواره‌های سنگ فشار وارد می‌کند که این فشار می‌تواند باعث شکستن سنگ‌ها شود.
3. فرسایش خاک چیست و چه عواملی باعث آن می‌شوند؟
   پاسخ: فرسایش خاک به جابه‌جایی و از بین رفتن لایه‌های سطحی خاک بر اثر عوامل طبیعی مانند باد، آب و تخریب پوشش گیاهی گفته می‌شود.
4. چرا خاک باغچه برای کشاورزی مناسب است؟
   پاسخ: خاک باغچه حاوی گیاخاک است که مواد مغذی لازم برای رشد گیاهان را فراهم می‌کند و ساختار مناسبی برای نگهداری آب دارد.
5. گیاخاک چیست و چگونه به رشد گیاهان کمک می‌کند؟
   پاسخ: گیاخاک مخلوطی تیره‌رنگ است که از پوسیدن مواد آلی مانند باقیمانده گیاهان تشکیل می‌شود و مواد مغذی لازم برای رشد گیاهان را فراهم می‌کند.
6. چرا خاک‌های دانه‌ریز آب بیشتری نگه می‌دارند؟
   پاسخ: خاک‌های دانه‌ریز دارای فضای خالی بیشتری بین ذرات خود هستند که می‌تواند مقدار بیشتری آب را جذب و نگهداری کند.
7. چگونه می‌توان از فرسایش خاک جلوگیری کرد؟
   پاسخ: می‌توان با کاشت درختان، جلوگیری از تخریب پوشش گیاهی و استفاده از تکنیک‌های مدیریت آب، از فرسایش خاک جلوگیری کرد.
8. چرا تشکیل خاک به زمان زیادی نیاز دارد؟
   پاسخ: تشکیل خاک به دلیل فرآیندهای طولانی‌مدت شیمیایی و فیزیکی مانند خرد شدن سنگ‌ها، پوسیدن مواد آلی و تغییرات آب و هوایی زمان زیادی می‌طلبد.
9. چرا آب در خاک‌های ماسه‌ای بیشتر نفوذ می‌کند؟
   پاسخ: خاک‌های ماسه‌ای دارای ذرات درشت‌تر و فضاهای خالی بیشتری بین ذرات هستند که باعث می‌شود آب به راحتی از آنها عبور کند.

چگونه می‌توان با افزایش پوشش گیاهی از فرسایش خاک جلوگیری کرد؟
پاسخ: پوشش گیاهی با نگه‌داشتن خاک به وسیله ریشه‌های خود و کاهش سرعت آب جاری، می‌تواند از فرسایش خاک جلوگیری کند